Toplumları ayakta tutan, ileri çağlara hür ve müreffeh olarak taşıyan, yüksek değerlerini ve vatan topraklarını gelecek nesillere emanet edenler o toplumun önderi ve lideri olmuş insanlarıdır.

İşte, bu önder ve mürşit şahsiyetlerden Gerede'mizin incisi: Esentepe'de metfun Ramazan Dede (ks.) hazretlerini, sınırlı ve pek az kaynaklar yardımıyla tanımaya çalışalım:

 

RAMAZAN DEDE

 

    1071 Malazgirt Zaferinden sonra, Anadolu'ya fetih ve sefer eyleyen, tasavvuf önderi ve gönüller sultanı Orta Asya'nın manevi mimarı: Ahmet Yesevi (ks.) hazretlerinin talebelerinden, dervişlerinden ve Evliyaullah büyüklerinden olduğu güvenilir ve tarihi kaynaklar tarafından tespit ve teyid edilmiştir. (1) Araştırmalar gösteriyor ki: Ramazan Dede (ks.) Gerede'yi Rumlardan almak için savaşırken burada şehit düşmüş veya eceliyle vefat etmiş olması sebebiyle bu kekik kokulu tepeye Ramazan Dede adı verilmiştir. Ramazan Dede ks aslen Horasanlıdır. Uzunca boylu, güçlü alim, kamil, kerametli ve muttaki bir zat idi.(3) Kerametleri halkımızın yaşlıları tarafından mütemadiyen anlatılır. Ramazan Dede namıyla maruf olan zatın , eski Selçuklu şehrindeki kabristanı: Gerede'nin meşhur mesireliğinde Ramazan Dede Camii yanında metfun olup etrafında on iki efradı veya ahbabı da defnedilmiş olduğu rivayet edilir.

 

ATATÃœRK GEREDE'DE

 

    Tarihi bilgilere göre, 16 Temmuz 1935"te Gerede'ye gelen Cumhuriyetimizin Kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, Ramazan Dede mevkiinde ilçe esnafıyla öğle yemeği yedi. Bu arada çam ağaçlarının altında püfür püfür esen rüzgârla serinledi ve buranın adının "Esentepe" olmasının daha uygun olacağını söyledi. Mustafa Kemal'in bu teklifi benimsendi. Atatürk neşeli bir şekilde Gerede'den Bolu'ya hareket etti. Ramazan Dede Tepesi bu tarihten itibaren "Esentepe" namıyla anılmaya başlandı. Esas adı ise, Ramazan Dede Tepesidir.

 

MEDAR-I Ä°FTÄ°HARIMIZ

 

    Ramazan Dedenin hikmet ve himmet ehlinden olmasından vabeste (dolayı) rıza göstermeyeceğine inanılarak buradaki çamlar kesilmemiş, çalgı çengi işlerine girişilmemiş, hayvanlar için otlak alam olarak kullanılmamıştır. Maveraünnenirden (480 H. 1010-M) tarihlerinde Anadolu'ya gelen Türklerin kabile kabile başlarında 'Dede" namı verilen bedenen, ruhen, ahlaken, ve aklen güçlü reisleri mevcut idi. Dede tabiri şeyh, mürşit, Allah dostu, evliya... vs. anlamlarında da kullanılmıştır. Türk akıncıları dedelerine son derece bağlı ve hürmetkâr idiler. Horasanlı akıncı Türklerinden biri de Gerede'mizin medarı iftiharı Ramazan Dede hazretleridir.(ks.) (2) Onun bereketindendir ki böyle bir mekana halkımızın hayırseverlerinden Merhum Güney Köylü Tahsin DOLGUN tarafından Ramazan Dede Camii yaptırılmıştır. Kendilerinden Allah razı olsun. Kabri Cennet bahçesi olsun. (Âmin)

 

ÂLİMLER

 

    Gerede'ye Horasanlı Akıncılardan Ramazan Dede ile beraber gelen Sapanlı Dede, Şaban Dede, ve Gazi Dedeler halkı irşat etmişler, onlara maddi ve manevi önderlik yapmışlardır. Zaten, ecdadımız cihan şümul dinimizden ve sevgili peygamberimizden (sav) yansıyan mesaj gereği cihana adalet, sevgi ve güzel ahlak timsali olmuşlardır. Fetihler de bu gaye üzere gerçekleşmiştir. Yani esas hedef Allah cc rızası olmuştur. Burada âlimlerin önemi büyüktür. Örneğin İstanbul'un fethinde Fatih Sultan Mehmet Han'ın ks hocası Akşemseddin'in ks önemi gibi... Çünkü tarihi kültürümüzde ve İslami inancımızda ilmin ve âlimin itibarı yüksektir. Kim ona sahipse hürmet ve izzet görür. "Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu? (4) "Allahtan hakkıyla kulları içinde ancak âlimler korkar" (5) "Âlimler Peygamberlerin varisleridir, yeryüzü nünde kandilleridir." (6) " Âlimin mürekkebi şehidin kanından üstündür." (7).

    Kuran-ı Kerimin ve sevgili peygamberimizin (sav) merkezinde insan ve ona öğretilmesi gereken ilim ve bilgi vardır. Elbette ona muktedir olanlar saygı ve sevgi şemsiyesi altına alınacak dareyne mutluluğa ulaşacaklardır. Ayeti kerimeler ve hadisi şerifler bu gerçeği ifade eder.İnsan sadece bilgisiyle değil;ahlakı ve iradesi ile yükselir,bunu gönül erleri başarmıştır

 

SAPANLI DEDE,ÅžABAN DEDE ve GAZÄ° DEDE

 

    Ramazan Dede'nin ihvanları Sapanlı Dede ks., Urgancılar Köyü Sapanlı Mahallesinde, Şaban Dede ks., Havullu Köyünün Güneyindeki Çamlık Tepede, Gazi Dede ks, Güney demirciler Köyü Gaziler Mahallesinde Camii avlusunda metfun birer gönül sultanları olarak yad edilmektedir. Zira Gerede'mizin birçok yerinde evliyaullah türbe ve mezarlarına rastlamak mümkündür. Özellikle Ramazan Dede'nin ks. Türbesi gerek ilçe halkı gerekse muhtelif şehirlerden gelen yüzlerce ziyaretçi tarafından Kuran-ı Kerim tilaveti ve dualarla ruhu şad edilmektedir. (8)

Ruhuna El Fatiha! ...

 

Yakup Karadavut

 

KAYNAKÇA:

 

1) 1995 İslam Dergisi. (Prof. Dr. M. Es'ad COŞAN hz. (ks) "Esentepe Yaz Kampı"

2) Tarih Boyunca Gerede ( Âdem ÇEVİK)

3) \vww.gerede.net (gezi yerleri) Not: (Kabrinin uzun olması hürmetten, tam kabrine

isabet etmekten veya bedenen uzun boylu olmasındandır.)

4) Zümer Suresi: 9

5) Fatır Süresi: 28

6) Keşfül Hafa H. No: 1751, Ebu Davut İbni Mace

7) Ali el Mutakki el-Hindi Kenzu'I Ãœmmal,

8) Bu e-posta adresini spambotlara karşı korumak için JavaScript desteğini açmalısınız